Groundnut

मूंगफली फसल – TG-37A किस्म

(ICAR आधारित पैकेज ऑफ प्रैक्टिसेज)

1. किस्म का परिचय

किस्म का नाम: TG-37A

किस्म का प्रकार: जल्दी पकने वाली, उच्च गुणवत्ता वाली दाणेदार किस्म

परिपक्वता अवधि: 90–100 दिन

बीज का रंग आकर्षक और दाने मध्यम आकार के होते हैं।

सूखे और रोगों के प्रति अपेक्षाकृत सहनशील।

2. बीज दर

कड़क (बोल्ड) दाने: 120–130 किग्रा/हेक्टर

सामान्य दाने: 140–150 किग्रा/हेक्टर

3. बीज का उपचार

थायरम 3 ग्राम या कार्बेन्डाजिम 2 ग्राम प्रति किलो बीज

जैव एजेंट: ट्राइकोडर्मा 4–5 ग्राम प्रति किलो बीज

राइजॉबियम + पीएसबी कल्चर:

25–30 ग्राम प्रति किलो बीज

4. खेत की तैयारी

दो–तीन अच्छी जुताइयाँ करें।

ढेले तोड़कर भुरभुरी मिट्टी तैयार करें।

नाली (Furrow) पद्धति में बोवनी से जल निकास सुगम रहता है।

5. बोवनी का समय

खरीफ: जून के प्रथम–द्वितीय सप्ताह

रबी (सिंचाई उपलब्ध हो): नवंबर का प्रथम सप्ताह

6. पंक्ति व पौधा दूरी

पंक्ति दूरी: 30 सेमी

पौधा दूरी: 10–12 सेमी

बीज गहराई: 4–5 सेमी

7. खाद एवं उर्वरक प्रबंधन (प्रति हेक्टेयर)

नत्रजन (N): 20 किग्रा

फॉस्फोरस (P₂O₅): 40 किग्रा

पोटाश (K₂O): 40 किग्रा

जिप्सम: 300–400 किग्रा (फूल आने की अवस्था में)

सल्फर: 20–30 किग्रा

जिंक सल्फेट: 20–25 किग्रा जहां कमी हो

8. सिंचाई प्रबंधन

पहली सिंचाई: बोनी के 25–30 दिन बाद

दूसरी सिंचाई: फूल अवस्था (35–45 दिन)

तीसरी सिंचाई: दाना भराव अवस्था

जलभराव बिल्कुल न होने दें।

9. खरपतवार प्रबंधन

प्री-इमर्जेंस: पेन्डीमेथालिन 1.0 किग्रा a.i./हेक्टर

पोस्ट-इमर्जेंस: इमेज़ाथापायर 70–80 ग्राम a.i./हेक्टर (15–20 दिन बाद)

10. रोग प्रबंधन

झुलसा रोग (Tikka Disease)

कार्बेन्डाजिम + मैनकोजेब (2 ग्राम प्रति लीटर)

हर 10–12 दिन के अंतर पर 2–3 छिड़काव

स्टेम रॉट / कॉलर रॉट

ट्राइकोडर्मा 5 किग्रा/हेक्टर फ़ार्मयार्ड मैन्योर (FYM) में मिलाकर

आवश्यकता अनुसार कार्बेन्डाजिम का छिड़काव

11. कीट प्रबंधन

तना छेदक / Spodoptera

क्लोरैंट्रानिलिप्रोल 20 ग्राम a.i./हेक्टर

एफिड्स / जेसिड्स

थायमेथोक्साम 25 ग्राम a.i./हेक्टर

12. फसल कटाई

जब पौधों के पत्ते पीले पड़ने लगें और अंदर दाने भरे हों।

TG-37A में 90–100 दिनों में फसल तैयार हो जाती है।

मूंगफली (Groundnut) – TG-37A वाण

ICAR शिफारसीवर आधारित पॅकेज ऑफ प्रॅक्टिसेस (मार्गदर्शक तत्त्वे)

1. वाणाची माहिती

वाणाचे नाव: TG-37A

प्रकार: लवकर तयार होणारा, उच्च प्रतीचा दाणेदार वाण

परिपक्वता कालावधी: 90–100 दिवस

दाणे मध्यम आकाराचे, आकर्षक रंगाचे व गुणवत्तापूर्ण असतात.

कोरडेपणा व काही प्रमुख रोगांप्रती सहनशील.

2. बियाण्याचे प्रमाण

जाड दाणे (Bold seeds): 120–130 किलो/हेक्टर

साधारण दाणे: 140–150 किलो/हेक्टर

3. बियाणे प्रक्रिया (Seed Treatment)

थायरम 3 ग्रॅम किंवा कार्बेन्डाझिम 2 ग्रॅम प्रति किलो बियाणे

जैव एजंट: ट्रायकोडर्मा 4–5 ग्रॅम प्रति किलो बियाणे

राइझोबियम + पीएसबी कल्चर:

25–30 ग्रॅम प्रति किलो बियाणे

4. जमिनीची तयारी

जमिनीत दोन–तीन खोल नांगरट करावी.

ढेकळे मोडून भुसभुशीत जमीन तयार करावी.

पाणी निचरा चांगला व्हावा यासाठी ओळी नाली पद्धती उपयुक्त.

5. पेरणीचा काळ

खरीप: जूनचा पहिला–दुसरा आठवडा

रब्बी (सिंचन उपलब्ध असेल तर): नोव्हेंबरचा पहिला आठवडा

6. ओळी व झाडांतील अंतर

ओळीतील अंतर: 30 सेमी

झाडांतील अंतर: 10–12 सेमी

बियाणे खोली: 4–5 सेमी

7. खत व्यवस्थापन (प्रति हेक्टर)

नत्रजन (N): 20 किलो

सुपर फॉस्फेट (P₂O₅): 40 किलो

पोटॅश (K₂O): 40 किलो

जिप्सम: 300–400 किलो (फुलोरा अवस्थेत देणे)

सल्फर: 20–30 किलो

झिंक सल्फेट: 20–25 किलो (अभाव असल्यास)

8. सिंचन व्यवस्थापन

पहिली पाणी: पेरणीनंतर 25–30 दिवसांनी

दुसरी सिंचन: फुलोरा अवस्था (35–45 दिवस)

तिसरी सिंचन: दाणे भरण्याची अवस्था

पाणी साचू देऊ नये.

9. तण व्यवस्थापन

Chemical Weeding

प्री-इमर्जन्स: पेन्डीमेथालिन 1.0 किलो a.i./हे.

पोस्ट-इमर्जन्स: इमेजाथापायर 70–80 ग्रॅम a.i./हे. (पेरणीनंतर 15–20 दिवस)

10. रोग व्यवस्थापन

टिक्का रोग (Leaf Spot)

कार्बेन्डाझिम + मॅन्कोझेब (2 ग्रॅम प्रति लिटर पाणी)

10–12 दिवसांच्या अंतराने 2–3 फवारण्या

स्टेम रॉट / कॉलर रॉट

ट्रायकोडर्मा 5 किलो/हे. शेणखतात मिसळून

आवश्यकतेनुसार कार्बेन्डाझिम फवारणी

11. कीड व्यवस्थापन

सोडोप्टेरा / पाने खाणारी अळी

क्लोरँट्रानिलिप्रोल 20 ग्रॅम a.i./हे.

एफिड्स / जेसिड्स

थायमेथोक्साम 25 ग्रॅम a.i./हे.

12. काढणी (Harvesting)

पानं पिवळसर होणे व शेंगांतील दाणे भरलेले दिसणे ही काढणीची मुख्य लक्षणे.

TG-37A वाण 90–100 दिवसांत काढणीस तयार होतो.

મગફળી (Groundnut) – TG-37A જાત

ICAR આધારીત પેકેજ ઓફ પ્રેક્ટિસેસ

1. જાતની વિગત

જાતનું નામ: TG-37A

પ્રકાર: વહેલી પકવાતી, ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી બંંચ ટાઇપ જાત

પરિપક્વતા સમય: 90–100 દિવસ

મધ્યમ કદના આકર્ષક દાણા, ગુણવત્તા ઉત્તમ.

સુકા કપાણને સહનશીલ અને પાનના રોગો સામે મધ્યમ સહનશીલતા.

2. બીજનો દર

મોટા દાણા (Bold): 120–130 કિ.ગ્રા./હે.

સામાન્ય દાણા: 140–150 કિ.ગ્રા./હે.

3. બીજ ઉપચાર

થાયરમ 3 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. અથવા કાર્બેન્ડાઝિમ 2 ગ્રામ/કિ.ગ્રા.

ટ્રાઇકોડર્મા 4–5 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. (જૈવ એજન્ટ)

રાઈઝોબિયમ + પી.એસ.બી. કલ્ચર: 25–30 ગ્રામ/કિ.ગ્રા.

4. જમીનની તૈયારી

2–3 સારી નાંગરણી કરી ભુરભુરું બેડ બનાવવું.

ઢેકળા સારી રીતે કૂટી દેવા.

નાળીઓવાળી પદ્ધતિમાં પાણીનું નિકાલ સારું રહે છે.

5. વાવણીનો સમય

ખરીફ: જૂનનો 1લો–2જો અઠવાડિયો

રબી (સિંચાઈ સાથે): નવેમ્બરના 1લા અઠવાડિયે

6. અંતર જાળવવું

લીટીનું અંતર: 30 સે.મી.

વનસ્પતિ વચ્ચેનું અંતર: 10–12 સે.મી.

બીજ ઊંડાણ: 4–5 સે.મી.

7. ખાતર વ્યવસ્થાપન (પ્રતિ હેક્ટર)

નાઈટ્રોજન (N): 20 કિ.ગ્રા.

ફોસ્ફોરસ (P₂O₅): 40 કિ.ગ્રા.

પોટાશ (K₂O): 40 કિ.ગ્રા.

જિપ્સમ: 300–400 કિ.ગ્રા. (ફૂલ આવતી વખતે)

સલ્ફર: 20–30 કિ.ગ્રા.

ઝિન્ક સલ્ફેટ: 20–25 કિ.ગ્રા. (અભાવ હોય ત્યાં)

8. સિંચાઈ વ્યવસ્થાપન

પ્રથમ પાણી: વાવણી પછી 25–30 દિવસ

બીજું પાણી: ફૂલ આવતી વખતે (35–45 દિવસ)

ત્રીજું પાણી: દાણા ભરાવાની અવસ્થા

પાણી ભરાવો થવા દેવું નહીં.

9. તણ નિયંત્રણ

રાસાયણિક નિયંત્રણ

પ્રી-ઇમર્જન્સ: પેન્ડીમેથાલિન 1.0 કિ.ગ્રા. a.i./હે.

પોસ્ટ-ઇમર્જન્સ: ઇમેઝાથાપાયર 70–80 ગ્રામ a.i./હે. (15–20 દિવસ પછી)

10. રોગ નિયંત્રણ

ટિકા રોગ (Leaf Spot)

કાર્બેન્ડાઝિમ + મેનકોઝેબ 2 ગ્રામ/લિટર

10–12 દિવસના અંતરે 2–3 છંટકાવ

સ્ટેમ રોટ / કોલર રોટ

ટ્રાઇકોડર્મા 5 કિ.ગ્રા./હે. એફ.વાય.એમ. સાથે મિક્સ કરી

જરૂરી હોય તો કાર્બેન્ડાઝિમ છંટકાવ

11. કીટ નિયંત્રણ

સ્પોડોપ્ટેરા / પાનખોર ઈયળ

ક્લોરાન્ટ્રેનિલીપ્રોલ 20 ગ્રામ a.i./હે.

એફિડ્સ / જેઝિડ્સ

થાયમેથોક્સામ 25 ગ્રામ a.i./હે.

12. ઉપજ અને કાપણી

પાન પીળા પડવા લાગે અને શેંગમાં દાણા ભરાવા લાગતા હોય ત્યારે કાપણી કરવી.

TG-37A જાત 90–100 દિવસમાં તૈયાર થાય છે.

వేరుశెనగ (Groundnut) – TG-37A రకం

ICAR సిఫారసుల ఆధారంగా ప్యాకేజ్ ఆఫ్ ప్రాక్టీసెస్

1. రకం వివరాలు (Variety Details)

రకం పేరు: TG-37A

రకం స్వభావం: త్వరగా పండే, ఉత్తమ నాణ్యత కలిగిన బంచ్ టైప్ రకం

పక్వానికి పడే కాలం: 90–100 రోజులు

మధ్యస్థ పరిమాణం గల ఆకర్షణీయమైన గింజలు.

ఎండకు తక్కువగా గురయ్యే ప్రాంతాల్లో సరిపోతుంది, ముఖ్యమైన ఆకురోగాలకు మధ్యస్థ నిరోధకత.

2. విత్తనాల మోతాదు (Seed Rate)

బోల్డ్ గింజలు: 120–130 కిలోలు/హెక్టారుకు

సాధారణ గింజలు: 140–150 కిలోలు/హెక్టారుకు

3. విత్తన శుద్ధి (Seed Treatment)

థైరమ్ 3 గ్రా./కిలో విత్తనాలకు లేదా కార్బెండాజిమ్ 2 గ్రా./కిలో

బయో ఏజెంట్: ట్రైకోడెర్మా 4–5 గ్రా./కిలో

రైజోబియం + పి.ఎస్.బి కల్చర్: 25–30 గ్రా./కిలో విత్తనాలకు

4. నేల సిద్ధం (Land Preparation)

2–3 సార్లు లోతుగా దున్ని నేలను మెత్తగా చేయాలి.

గడ్డలను బాగా పగులగొట్టాలి.

నీరు నిల్వ కాకుండా furrow పద్ధతిలో విత్తడం మంచిది.

5. విత్తే కాలం (Sowing Time)

ఖరీఫ్: జూన్ 1వ – 2వ వారంలో

రబీ (నీటి లభ్యతతో): నవంబర్ 1వ వారంలో

6. వరుసలు మరియు మొక్కల మధ్య దూరం (Spacing)

వరుసల మధ్య దూరం: 30 సెం.మీ

మొక్కల మధ్య దూరం: 10–12 సెం.మీ

విత్తనాల లోతు: 4–5 సెం.మీ

7. ఎరువుల వాడకం (Fertilizer Management per hectare)

నైట్రోజన్ (N): 20 కిలోలు

ఫాస్ఫరస్ (P₂O₅): 40 కిలోలు

పొటాష్ (K₂O): 40 కిలోలు

జిప్సం: 300–400 కిలోలు (పువ్వుల దశలో)

సల్ఫర్: 20–30 కిలోలు

జింక్ సల్ఫేట్: 20–25 కిలోలు (జింక్ లోపం ఉన్న నేలల్లో)

8. నీటిపారుదల నిర్వహణ (Irrigation Management)

1వ నీరు: విత్తిన 25–30 రోజుల తరువాత

2వ నీరు: పువ్వుల దశలో (35–45 రోజులు)

3వ నీరు: గింజలు నిండే దశలో

నీరు నిల్వ కాకుండా ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

9. మాలిన్య నియంత్రణ (Weed Management)

రసాయన పద్ధతులు

ప్రీ-ఎమర్జెన్స్: పెండిమెథాలిన్ 1.0 కిలో a.i./హెక్టారుకు

పోస్ట్-ఎమర్జెన్స్: ఇమజెథాపైర్ 70–80 గ్రా. a.i./హెక్టారుకు (విత్తిన 15–20 రోజుల తరువాత)

10. రోగ నియంత్రణ (Disease Management)

టిక్కా ఆకురోగం (Leaf Spot / Tikka)

కార్బెండాజిమ్ + మాంకోజెబ్ 2 గ్రా./లీటర్ నీటికి

10–12 రోజుల వ్యవధితో 2–3 పిచికారీలు

స్టెం రాట్ / కాలర్ రాట్

ట్రైకోడెర్మా 5 కిలోలు/హె. ఎఫ్వైఎమ్తో కలిపి

అవసరమైతే కార్బెండాజిమ్ స్ప్రే చేయాలి

11. పురుగు నియంత్రణ (Insect Pest Management)

స్పోడోప్టెరా / ఆకు తినే పురుగులు

క్లోరాన్ట్రానిలిప్రోల్ 20 గ్రా. a.i./హెక్టారుకు

ఆఫిడ్స్ / జాసిడ్స్

థయమెథోక్సామ్ 25 గ్రా. a.i./హెక్టారుకు

12. కోత (Harvesting)

ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారడం

శెనగలలో గింజలు పూర్తిగా నిండటం

TG-37A రకం 90–100 రోజుల్లో పక్వానికి వస్తుంది.