Medium to deep loamy or sandy-loam soils are ideal.
Proper drainage is essential.
Soil pH between 6.0 to 7.5 is suitable.
1 deep ploughing followed by 2–3 harrowings to make fine tilth.
Apply 8–10 tons/acre well-decomposed farmyard manure during final land preparation.
May to July
Seed Rate
60 to 70 kg per acre
Maturity Duration
120 to 125 days
Fungicide Treatment
Carbendazim + Thiram (2 g + 2 g per kg of seed)
Rhizobium Inoculation
25–30 g per kg of seed
PSB (Phosphate Solubilizing Bacteria)
20 g per kg of seed
(Apply bio-inoculants after fungicide treatment.)
Line sowing recommended.
Row spacing: 22.5–30 cm
Plant spacing: 10–12 cm
Sowing depth: 4–6 cm
Nitrogen (N): 10–12 kg
Phosphorus (P₂O₅): 20–25 kg
Potash (K₂O): 15–20 kg
Gypsum: 100–150 kg/acre at flowering stage
Micronutrients:
Boron (as Borax): 1–2 kg/acre
Zinc Sulphate: 4–5 kg/acre
Provide light irrigation at 7–10 day intervals.
Critical stages for irrigation:
Early vegetative growth
Flowering stage
Pod development stage
Stop irrigation 10–12 days before harvest.
Chemical Control
Pre-emergence:
Pendimethalin 1.0–1.5 L/acre (immediately after sowing)
Post-emergence:
Imazethapyr 80–100 ml/acre (20–25 DAS)
Mechanical Control
2–3 hand weedings or interculture operations.
Leaf spot, Tikka disease, Rust
First spray: Carbendazim + Mancozeb
Second/third spray: Hexaconazole / Propiconazole
Stem rot / Dry root rot
Apply Trichoderma 4–5 kg/acre
Maintain good drainage.
Aphids, Thrips, Jassids
Spray Imidacloprid or Thiamethoxam as recommended.
Leaf miner / Spodoptera
Apply Chlorantraniliprole or Spinosad.
Termites
Soil treatment with Chlorpyriphos 1.5–2 L/acre.
Leaf colour: Green
Pod colour: Light yellow
Kernel colour: Reddish pink
Grains per pod: 2
Plant height: 15–20 inches
Oil content: 51–53%
Harvest when leaves turn yellow and 70–75% pods are mature.
Sun-dry pods for 4–5 days after lifting.
मध्यम से गहरी दोमट, बलुई-दोमट भूमि सर्वोत्तम।
अच्छी जल-निकासी आवश्यक।
pH – 6.0 से 7.5 उपयुक्त।
1 गहरी जुताई + 2–3 हल्की जुताइयाँ कर मिट्टी भुरभुरी करें।
अंतिम जुताई के समय 8–10 टन/एकड़ अच्छी सड़ी गोबर खाद मिलाएं।
उचित समय: मई से जुलाई
बीज दर: 60–70 किलोग्राम प्रति एकड़
किस्म का परिपक्वता काल: 120–125 दिन
फफूंदनाशक
कार्बेन्डाजिम + थाइरम (2+2 g/kg बीज)
राइजोबियम इनोकुलेंट
25–30 g/kg बीज
PSB कल्चर
20 g/kg बीज
(ध्यान: जैव उर्वरक फफूंदनाशक के बाद लगाएँ।)
कूच/लाइन बोवाई
पंक्ति दूरी: 22.5–30 से.मी.
पौधे की दूरी: 10–12 से.मी.
बुवाई गहराई: 4–6 से.मी.
ICAR अनुशंसित मात्रा (प्रति एकड़):
नाइट्रोजन (N): 10–12 किग्रा
फॉस्फोरस (P₂O₅): 20–25 किग्रा
पोटाश (K₂O): 15–20 किग्रा
जिप्सम: 100–150 किग्रा/एकड़ (फूल आने के समय)
सूक्ष्म तत्व:
बोरॉन (बोरेक्स) 1–2 किग्रा/एकड़
जिंक सल्फेट 4–5 किग्रा/एकड़
7–10 दिन के अंतराल पर हल्की सिंचाई।
मुख्य सिंचाई अवधि:
प्रारंभिक वृद्धि
फूल अवस्था
पॉड विकास अवस्था
पकने के 10–12 दिन पहले सिंचाई बंद करें।
रासायनिक नियंत्रण:
प्री-इमर्जेन्स:
पेंडीमैथालिन 1.0–1.5 ली./एकड़ (बुवाई के बाद)
पोस्ट-इमर्जेन्स:
इमेजाथापीर 80–100 ml/एकड़ (20–25 DAS)
यांत्रिक नियंत्रण:
2–3 हाथ से निराई या कुलपा चलाना।
टिक्का रोग, लीफ स्पॉट, जंग
पहला छिड़काव: कार्बेन्डाजिम + मैंकोजेब
दूसरा/तीसरा छिड़काव: हेक्साकोनाजोल / प्रोपिकोनाजोल
स्टेम रॉट/सूखा रोग
ट्राइकोडर्मा मिश्रण 4–5 किलोग्राम/एकड़
अच्छी जल-निकासी बनाए रखें।
एफिड, थ्रिप्स, जेसिड
इमिडाक्लोप्रिड / थायोमेथॉक्सम अनुशंसित मात्रा में।
लीफ माइनर / स्पोडोप्टेरा
क्लोरेंट्रेनिलीप्रोल / स्पिनोसैड छिड़काव।
टर्माइट
क्लोरपायरीफॉस 1.5–2 लीटर/एकड़ (मिट्टी उपचार)
पत्तियों का रंग: हरा
फली का रंग: हल्का पीला
दाना रंग: लालिमा लिए गुलाबी
प्रति फली दाना: 2
पौधे की ऊँचाई: 15–20 इंच
तेल प्रतिशत: 51–53%
जब पत्तियाँ पीली होने लगें और 70–75% फली परिपक्व दिखें।
खुदाई के बाद 4–5 दिन धूप में सुखाएँ।
મધ્યમથી ઊંડા દોડિયાળી, દોઇમટ અથવા રેતીયુક્ત દોઇમટ માટી યોગ્ય.
પાણીની સારી નિકાસ જરૂરી.
pH 6.0 થી 7.5 અનુકૂળ.
1 ઊંડી ખેતખણી + 2–3 હળવાની ખેતખણીઓ કરીને ભુરભુરી જમીન બનાવવી.
છેલ્લી ખેડ વખતે 8–10 ટન/એકર સડી ગયેલો ખેતખાત (FYM) ઉમેરવો.
મે થી જુલાઈ
બીજ દર
60 થી 70 કિલો પ્રતિ એકર
પાક આવવાની અવધિ
120 થી 125 દિવસ
ફુગનાશક ઉપચાર
કાર્બેન્ડાઝિમ + થાઇરમ (2 ગ્રામ + 2 ગ્રામ પ્રતિ કિ.ગ્રા. બીજ)
રાઇઝોબિયમ કલ્ચર
25–30 ગ્રામ પ્રતિ કિ.ગ્રા. બીજ
PSB (ફોસ્ફેટ સોલ્યુબિલાઇઝિંગ બેક્ટેરિયા)
20 ગ્રામ પ્રતિ કિ.ગ્રા. બીજ
(ફુગનાશક પછી જ જૈવિક કલ્ચર લગાડવું.)
લીટી પદ્ધતિમાં વાવણી કરવી.
પંક્તિ અંતર: 22.5–30 સેમી
છોડ અંતર: 10–12 સેમી
વાવણી ઊંડાઈ: 4–6 સેમી
નાઈટ્રોજન (N): 10–12 કિ.ગ્રા.
ફોસ્ફોરસ (P₂O₅): 20–25 કિ.ગ્રા.
પોટાશ (K₂O): 15–20 કિ.ગ્રા.
જિપ્સમ: ફૂલાવાની અવસ્થાએ 100–150 કિ.ગ્રા./એકર
સૂક્ષ્મ પોષક તત્વો:
બોરોન (બોરેક્સ): 1–2 કિ.ગ્રા./એકર
જિંક સલ્ફેટ: 4–5 કિ.ગ્રા./એકર
7–10 દિવસના અંતરે હળવી સિંચાઈ.
સિંચાઈની મહત્વની અવસ્થાઓ:
પ્રારંભિક વૃદ્ધિ
ફુલાવાની અવસ્થા
ફળી/પોડ વિકાસ
વહેવટ/કેપણી પહેલાં 10–12 દિવસ સિંચાઈ બંધ રાખવી.
રાસાયણિક નિયંત્રણ
પ્રિ-ઇમર્જન્સ:
પેન્ડીમેથાલિન 1.0–1.5 લી./એકર (વાવણી પછી તરત)
પોસ્ટ-ઇમર્જન્સ:
ઇમેઝેથાપીર 80–100 મી.લી./એકર (20–25 દિવસ પછી)
યાંત્રિક નિયંત્રણ
2–3 હાથની નીંદણ અથવા કુલ્પા ચલાવવી.
ટિકા રોગ, લીફ સ્પોટ, રસ્ટ
પ્રથમ છંટકાવ: કાર્બેન્ડાઝિમ + મેંકોેઝેબ
બીજો/ત્રીજો છંટકાવ: હેક્સાકોનાઝોલ / પ્રોપીકૉનાઝોલ
સ્ટેમ રોટ / ડ્રાય રોટ
ટ્રાઇકોડર્મા 4–5 કિ.ગ્રા./એકર
પાણીની સારી નિકાસ જાળવવી.
એફિડ, થ્રિપ્સ, જેશીડ
ઇમિડાક્લોપ્રિડ અથવા થિયામેથોક્સમની ભલામણ કરેલી માત્રામાં છંટકાવ.
લીફ માઇનર / સ્પોડોપ્ટેરા
ક્લોરેન્ટ્રાનીલિપ્રોલ અથવા સ્પિનોસેડ.
દીંધી (Termite)
ક્લોરોપાયરિફોસ 1.5–2 લી./એકર જમીન ઉપચાર.
પાંદડાનો રંગ: લીલો
ફળીનો રંગ: હળવો પીળો
દાણાનો રંગ: લાલાશ ધરાવતા ગુલાબી
ફળી દીઠ દાણા: 2
છોડ ઊંચાઈ: 15–20 ઇંચ
તેલ પ્રમાણ: 51–53%
પાંદડા પીળા થવા લાગે અને 70–75% ફળીઓ પરિપક્વ લાગે ત્યારે કાપણી કરવી.
ફળીઓને ઉપાડ્યા પછી 4–5 દિવસ ધુપમાં સારી રીતે સૂકવવી.
मध्यम ते खोल दोमट किंवा वालुकामय-दोमट जमीन योग्य.
उत्तम निचरा असणे आवश्यक.
मातीचा pH 6.0 ते 7.5 योग्य.
1 खोल नांगरणी + 2–3 कुळवाच्या फेऱ्या घालून भुसभुशीत बेड तयार करणे.
अंतिम मशागत वेळी 8–10 टन/एकर चांगले कुजलेले शेणखत मिसळावे.
मे ते जुलै
बी पेरणी प्रमाण (Seed Rate)
60 ते 70 किलो/एकर
परिपक्वतेचा कालावधी (Maturity Period)
120 ते 125 दिवस
बुरशीनाशक उपचार:
कार्बेन्डाझिम + थायरेम (2 g + 2 g प्रति किलो बी)
रायझोबियम इनोक्युलेशन:
25–30 g प्रति किलो बी
PSB (फॉस्फेट द्रावक जीवाणू):
20 g प्रति किलो बी
(नोंद: बुरशीनाशकानंतर जैवउपचार करावेत.)
ओळीने पेरणी करावी.
ओळ अंतर: 22.5–30 से.मी.
झाड अंतर: 10–12 से.मी.
पेरणी खोली: 4–6 से.मी.
नायट्रोजन (N): 10–12 कि.
फॉस्फोरस (P₂O₅): 20–25 कि.
पोटॅश (K₂O): 15–20 कि.
जिप्सम: 100–150 कि./एकर (फुलोऱ्याच्या अवस्थेत)
सूक्ष्म अन्नद्रव्ये:
बोरोन (बोरेक्स): 1–2 कि./एकर
झिंक सल्फेट: 4–5 कि./एकर
7–10 दिवसांच्या अंतराने हलके पाणी द्यावे.
महत्त्वाच्या सिंचन अवस्था:
प्रारंभिक वाढ
फुलोरा
शेंगा विकसित होण्याची अवस्था
काढणीपूर्वी 10–12 दिवस पाणी बंद करावे.
रासायनिक नियंत्रण:
पेरणीनंतर (Pre-emergence):
पेंडीमेथालिन 1.0–1.5 लि./एकर
पेरणीनंतर 20–25 दिवसांत (Post-emergence):
इमाझेथापीर 80–100 ml/एकर
यांत्रिक नियंत्रण:
2–3 वेळा हाताने तणनियंत्रण किंवा कुळवाच्या फेऱ्या.
तikka/डाग रोग, गंज, पानगळ रोग
पहिले फवारणी: कार्बेन्डाझिम + मॅन्कोझेब
दुसरी/तिसरी फवारणी: हेक्साकोनाझोल / प्रोपिकोन्झोल
स्टेम रॉट / ड्राय रूट रॉट
ट्रायकोडर्मा 4–5 कि./एकर
पाण्याचा निचरा चांगला ठेवणे.
अळी, थ्रिप्स, जेसिड
इमिडाक्लोप्रिड / थायोमेथॉक्सम शिफारसीत प्रमाणात.
लीफ मायनर / स्पोडॉप्टेरा
क्लोरँट्रॅनिलिप्रोल / स्पिनोसॅड फवारणी.
दीमक नियंत्रण
क्लोरपायरीफॉस 1.5–2 लि./एकर (माती प्रक्रिया)
पानांचा रंग: हिरवा
शेंगा रंग: फिकट पिवळा
दाणा रंग: गुलाबी-लालसर
प्रति शेंग दाणे: 2
झाडाची उंची: 15–20 इंच
तेल प्रमाण: 51–53%
पानं पिवळी पडू लागली आणि 70–75% शेंगा परिपक्व दिसू लागल्या की काढणी करावी.
काढणीनंतर 4–5 दिवस उन्हात वाळवावे.
మద్యమ నుండి లోతైన లోమీ లేదా ఇసుక-లోమీ నేలలు అనుకూలం.
మంచి డ్రైనేజ్ అవసరం.
నేల pH 6.0–7.5 మధ్యలో ఉండాలి.
ఒకసారి లోతుగా దున్ని, 2–3 సార్లు కలపతో పనిమాట చేసి మెత్తగా చేయాలి.
చివరి దుక్కి సమయంలో 8–10 టన్నులు/ఎకరం పాడి ఎరువు వేయాలి.
మే నుండి జూలై
విత్తన మోతాదు (Seed Rate)
60–70 కిలోలు/ఎకరం
పక్వానికి పట్టే రోజులు (Maturity Duration)
120–125 రోజులు
కీటకనాశక/ఫంగిసైడ్
కార్బెండాజిమ్ + థిరామ్ (2 g + 2 g / kg విత్తనం)
రైజోబియం కల్చర్
25–30 g/kg
PSB (ఫాస్ఫేట్ సోల్యూబిలైజింగ్ బ్యాక్టీరియా)
20 g/kg
(ఫంగిసైడ్ వేసిన తర్వాత బయో-ఇనొకులంట్స్ వేయాలి.)
లైన్ సోయింగ్ ఉత్తమం.
వరుసల మధ్యదూరం: 22.5–30 సెం.మీ
చెట్ల మధ్యదూరం: 10–12 సెం.మీ
విత్తే లోతు: 4–6 సెం.మీ
నైట్రోజన్ (N): 10–12 కిలోలు
ఫాస్ఫరస్ (P₂O₅): 20–25 కిలోలు
పొటాష్ (K₂O): 15–20 కిలోలు
జిప్సం: పువ్వుల దశలో 100–150 కిలోలు/ఎకరం
సూక్ష్మ పోషకాలు:
బోరాన్ (బోరాక్స్): 1–2 కిలోలు/ఎకరం
జింక్ సల్ఫేట్: 4–5 కిలోలు/ఎకరం
ప్రతి 7–10 రోజులకు తేలికపాటి నీటివ్వాలి.
ముఖ్యమైన నీటి దశలు:
ప్రారంభ వృద్ధి
పువ్వుల దశ
పొట్లాల అభివృద్ధి దశ
కోతకు 10–12 రోజుల ముందు నీరు ఆపాలి.
రసాయనిక పద్ధతి
ప్రీ-ఎమర్జెన్స్:
పెండిమెతలిన్ 1.0–1.5 లీ./ఎకరం
పోస్ట్-ఎమర్జెన్స్:
ఇమాజెథాప్యర్ 80–100 ml/ఎకరం (20–25 DAS)
యంత్ర/చేతి పద్ధతి
2–3 సార్లు చేతితో కలుపు తీసివేయడం లేదా ఇంటర్ కల్చర్.
టిక్కా, లీఫ్ స్పాట్, రస్ట్
మొదటి స్ప్రే: కార్బెండాజిమ్ + మాంకోజెబ్
రెండో/మూడో స్ప్రే: హెక్సాకోనజోల్ / ప్రొపీకోనజోల్
స్టెం రాట్ / డ్రై రూట్ రాట్
ట్రైకోడెర్మా 4–5 కిలోలు/ఎకరం
నేలలో నీరు నిల్వ కాకుండా చూడాలి.
అఫిడ్స్, థ్రిప్స్, జాసిడ్స్
ఇమిడాక్లోప్రిడ్ / థియోమెథాక్సమ్
లీఫ్ మైనర్ / స్పోడోప్టెరా
క్లోరాంట్రానిలిప్రోల్ / స్పినోసాడ్
టర్మైట్స్
క్లోరోపైరిఫాస్ 1.5–2 లీ./ఎకరం (మట్టిశుద్ధి)
ఆకు రంగు: ఆకుపచ్చ
పొట్లాల రంగు: లైట్ యెల్లో
గింజల రంగు: ఎర్రటి-గులాబీ
పొట్లాకు గింజలు: 2
చెట్టు ఎత్తు: 15–20 అంగుళాలు
నూనె శాతం: 51–53%
ఆకు పసుపు రంగులో మారే సమయంలో మరియు సుమారు 70–75% పొట్లాలు పక్వానికి వచ్చినప్పుడు కోయాలి.
గుంతల నుండి తీసిన తర్వాత 4–5 రోజులు ఎండలో ఆరబెట్టాలి.
Plot No. 8,9,10,11, Shreenathji Industrial Estate, Near Kuvadva G.I.D.C, N.H 8-B Kuvadva-360023, Dist Rajkot (Gujrat) India
