Medium-deep loam or sandy-loam soils are ideal.
Proper drainage is essential; avoid waterlogged fields.
Soil pH should be around 6.5–7.5.
First ploughing should be done with a soil-turning plough.
Follow with 2–3 cultivator operations to make a fine tilth.
Apply plank/leveling to conserve moisture.
Kharif season: May to July (best immediately after onset of monsoon).
About 65–70 kg per acre (as shown in your image).
For Disease Protection
Thiram or Captan @ 3 g/kg seed
OR
Carbendazim @ 2 g/kg seed
Biofertilizers
Rhizobium @ 25–30 g/kg seed
PSB (Phosphate Solubilizing Bacteria) @ 25–30 g/kg seed
Allow treated seed to dry in shade before sowing.
Row spacing: 30–45 cm
Plant spacing: 10–15 cm
Seed depth: 4–6 cm
Sowing with seed-cum-fertilizer drill or by hand.
(General ICAR recommendations)
Per Acre Nutrient Application:
Nitrogen (N): 10–12 kg
Phosphorus (P₂O₅): 20–25 kg
Potash (K₂O): 10–12 kg
Gypsum: 100–150 kg (before flowering)
Sulphur: 20–30 kg (if gypsum not applied)
Entire basal dose should be applied at the time of sowing.
Groundnut requires light to moderate moisture.
Irrigate as per requirement—avoid water stagnation.
Critical stages:
Flowering
Peg formation
Pod development
Chemical Control
Pre-emergence: Pendimethalin 1 L/acre in 200 L water
Post-emergence (20–25 DAS): Imazethapyr 100 ml/acre
Mechanical Control
Two intercultural operations around:
20–25 days
40–45 days
1. Tikka / Leaf Spot
Chlorothalonil @ 2 g/L
OR
Hexaconazole @ 1 ml/L
Spray 2–3 times at 10–12 day intervals.
2. Collar Rot / Stem Rot
Seed treatment is essential.
Apply Metalaxyl + Carbendazim as needed.
1. Leaf-eating Caterpillars
Chlorpyriphos @ 2 ml/L
OR
Spinosad @ 0.5 ml/L
2. Termites & Root Aphids
At sowing: Chlorpyriphos 1.5% dust @ 10–12 kg/acre
OR
Neem-based biopesticides (1500–2000 ppm)
Earthing-up (soil covering) at 35–40 days after sowing improves pegging.
Maintain continuous soil moisture during flowering and pegging.
Intercropping with crops like pigeon pea or sorghum can be beneficial.
Crop matures in 115–120 days (matches your image).
Harvest when 70–75% pods are mature and leaves begin yellowing.
Remove pods and dry thoroughly in sun before storage.
मध्यम से गहरी दोमट या बलुई दोमट मिट्टी सर्वोत्तम।
अच्छी जल निकासी आवश्यक—खड़ी पानी वाली भूमि उपयुक्त नहीं।
मिट्टी का pH 6.5–7.5 हो।
पहली जुताई मिट्टी पलटने वाले हल से करें।
2–3 बार देशी हल या कल्टीवेटर चलाकर भुरभुरी मिट्टी तैयार करें।
अंतिम जुताई में पाटा लगाएँ ताकि नमी संरक्षित रहे।
खरीफ मौसम: मई से जुलाई (बारिश शुरू होने के तुरंत बाद सर्वोत्तम)।
प्रति एकड़ लगभग 65–70 किलोग्राम (जैसा चित्र में दर्शाया है)
रोग नियंत्रण हेतु
थायरम या कैप्टान @ 3 ग्राम/किलोग्राम
या
कार्बेन्डाजिम @ 2 ग्राम/किलोग्राम
राइजोबियम व पीएसबी जैव उर्वरक
राइजोबियम @ 25–30 ग्राम/किलो बीज
पीएसबी @ 25–30 ग्राम/किलो बीज
दोनों को ठंडी छाया में सूखाकर बोवाई करें।
कतार–से–कतार दूरी: 30–45 सेमी
पौध–से–पौध दूरी: 10–15 सेमी
बीज गहराई: 4–6 सेमी
ट्रैक्टर ड्रिल, सीड कुम फर्टिलाइज़र ड्रिल या हाथ से बोआई।
(ICAR–केंद्रों की अनुशंसा अनुसार)
प्रति एकड़ उर्वरक मात्रा:
नाइट्रोजन (N): 10–12 किग्रा
फास्फोरस (P₂O₅): 20–25 किग्रा
पोटाश (K₂O): 10–12 किग्रा
जिप्सम: 100–150 किग्रा (फूल आने से पहले)
सल्फर: 20–30 किग्रा (यदि जिप्सम नहीं डालें)
पूरा बेसल डोज बुवाई के समय दें।
मूंगफली हल्की–मध्यम नमी वाली फसल है।
सिंचाई आवश्यकता अनुसार करें।
मुख्य अवस्था:
फूल आने पर
पॉड बनने पर
दाना भरने पर
फसल को पानी का ठहराव बिल्कुल न होने दें।
रासायनिक नियंत्रण
प्री–इमर्जेंस: पेन्डीमेथालिन 1 लीटर/एकड़ 200 लीटर पानी में
पोस्ट–इमर्जेंस (20–25 दिन बाद): इमेज़ाथापायर 100 मिली/एकड़
यांत्रिक नियंत्रण
20–25 दिन और 40–45 दिन पर 2 गुड़ाई।
1. टिक्का रोग / पत्ती धब्बा
क्लोरथालोनिल 2 ग्राम/लीटर
या
हेक्साकोनाजोल 1 मिली/लीटर
10–12 दिन के अंतर पर 2–3 छिड़काव।
2. तना सड़न / कॉलर रॉट
बीज उपचार अनिवार्य।
मेटालाक्सिल + कार्बेन्डाजिम छिड़काव आवश्यकता अनुसार।
1. पत्ती खाने वाली सुंडी
क्लोरपाइरीफास 2 मिली/लीटर
या
स्पिनोसैड 0.5 मिली/लीटर
2. जड़ माहू व दीमक
बुवाई के समय क्लोरपाइरीफास 1.5% डस्ट @ 10–12 किग्रा/एकड़
या
नीम आधारित जैव कीटनाशक 1500–2000 ppm
फूल आने के 35–40 दिन बाद अर्थिंग–अप (मिट्टी चढ़ाना) करें।
खेत में निरंतर नमी बनाए रखें।
अंतर–फसल (ज्वार/अरहर आदि) लाभदायक।
फसल 115–120 दिन में तैयार होती है (चित्र में भी यही दर्शाया है)।
जब 70%–75% पॉड परिपक्व हो जाएँ, पत्तियाँ पीली होने लगें—तब खुदाई करें।
धूप में अच्छी तरह सुखाकर भंडारण करें।
मध्यम ते खोल गाळ-सुपीक किंवा वालुकामय गाळयुक्त जमीन उत्तम.
पाण्याचा निचरा चांगला असावा; पाणी साचणारी जमीन टाळावी.
मातीचा pH 6.5–7.5 योग्य.
पहिली नांगरणी पलटण नांगराने करा.
2–3 वेळा कल्टीवेटर/नांगर फिरवून भुसभुशीत पिकासाठी योग्य तुकडा तयार करा.
शेवटच्या नांगरणीत पाटा मारावा.
खरीप मोसम: मे ते जुलै (पहिल्या पावसानंतर उत्तम).
प्रति एकर 65–70 किलो (आपल्या चित्रातही तसेच).
रोग नियंत्रणासाठी
थायरम/कॅप्टान @ 3 ग्रॅम/किलो बीज
किंवा
कार्बेन्डाझिम @ 2 ग्रॅम/किलो बीज
जैव खते
रायझोबियम @ 25–30 ग्रॅम/किलो बीज
पीएसबी @ 25–30 ग्रॅम/किलो बीज
प्रक्रिया केलेले बीज सावलीत वाळवूनच पेरणी करावी.
ओळ ते ओळ अंतर: 30–45 सेमी
झाड ते झाड अंतर: 10–15 सेमी
पेरणीची खोली: 4–6 सेमी
सिड-कम-फर्टिलायझर ड्रिल किंवा हाताने पेरणी.
(ICAR शिफारशींवर आधारित)
प्रति एकर शिफारस केलेली मात्रा:
नत्र (N): 10–12 किलो
स्फुरद (P₂O₅): 20–25 किलो
पालाश (K₂O): 10–12 किलो
जिप्सम: 100–150 किलो (फुलोऱ्यापूर्वी)
सल्फर: 20–30 किलो (जिप्सम न वापरल्यास)
सर्व बेसल खतांचा जमाखर्च पेरणीवेळी जमिनीत मिसळावा.
शेंगदाणा हलक्या ते मध्यम ओलाव्यावर वाढणारी पिके.
गरजेनुसार सिंचन करावे.
महत्त्वाच्या अवस्था:
फुलोरा
पेगिंग/शेंगा बसण्याची अवस्था
दाणे भरताना
रासायनिक नियंत्रण
प्री-इमर्जन्स: पेन्डीमेथालिन 1 लि./एकर (200 लि. पाण्यात)
पोस्ट-इमर्जन्स (20–25 दिवसांनी): इमाझेथापायर 100 मि.ली./एकर
यांत्रिक नियंत्रण
20–25 दिवसांनी व 40–45 दिवसांनी दोन आंतरमशागत.
1. टिक्का / पानकरी रोग
क्लोरोथॅलोनील @ 2 ग्रॅम/लिटर
किंवा
हेक्साकोनॅझोल @ 1 मि.ली./लिटर
10–12 दिवसांच्या अंतराने 2–3 फवारण्या.
2. कॉलर रॉट / तणकूज
योग्य बीज प्रक्रिया आवश्यक.
मेथालॅक्सिल + कार्बेन्डाझिम फवारणी गरजेनुसार.
1. पाने खाणारी अळी
क्लोरपायरीफॉस @ 2 मि.ली./लिटर
किंवा
स्पिनोसॅड @ 0.5 मि.ली./लिटर
2. दीमक व मुळकुषी
पेरणीवेळी क्लोरपायरीफॉस 1.5% डस्ट @ 10–12 किलो/एकर
किंवा
नीम-आधारित कीटकनाशके (1500–2000 ppm)
पेरणीनंतर 35–40 दिवसांनी माती चढवणे (Earthing-up) करावे.
फुलोरा व पेगिंग काळात सतत ओलावा राहील याची काळजी घ्यावी.
पिकासोबत सोयाबीन/तूर/ज्वारी यांसारख्या पिकांचे आंतरपीक फायदेशीर.
फसल 115–120 दिवसांत तयार होते (आपल्या चित्रानुसारही तसेच).
70–75% शेंगा पिकल्यावर व पानगळ सुरू झाल्यावर काढणी करावी.
शेंगा वेगळ्या करून 3–4 दिवस उन्हात चांगल्या प्रकारे वाळवून संग्रह करा.
મધ્યમ થી ઊંડા દોઈમ અથવા રેતી-દોઈમ પ્રકારની જમીન ઉત્તમ.
પાણી નો નિકાલ સારો હોવો જરૂરી — પાણી ભરાઈ રહે તેવી જમીન ટાળવી.
માટીનો pH 6.5 થી 7.5 યોગ્ય.
પ્રથમ હળ ચલાવી જમીન ઊંધી ફેરવવી.
2–3 વખત કલ્ટીવેટર/હળ ચલાવી ભુરભુરી અને સરખી જમીન તૈયાર કરવી.
છેલ્લે પાટું ફેરવી ભેજ સચવાય તે રીતે જમીન સમતલ કરવી.
ખરીફ સીઝન: મે થી જુલાઇ (સારો વરસાદ શરૂ થયા બાદ).
પ્રતિ એકર 65–70 કિલો (તમારા ચિત્રમાં દર્શાવ્યું છે તે જ).
રોગ નિયંત્રણ માટે
થાઇરમ/કૅપ્ટાન @ 3 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. બીજ
અથવા
કાર્બેનડેઝિમ @ 2 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. બીજ
જૈવ ખાતર
રાઇઝોબિયમ @ 25–30 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. બીજ
પી.એસ.બી. @ 25–30 ગ્રામ/કિ.ગ્રા. બીજ
બીજને છાંયડીમાં સુકવી પછી જ વાવણી કરવી.
લીટી અંતર: 30–45 સે.મી.
છોડ અંતર: 10–15 સે.મી.
વાવણી ઊંડાઈ: 4–6 સે.મી.
સીડ-કમ-ફર્ટિલાઇઝર ડ્રિલ અથવા હાથથી વાવણી કરી શકો.
(ICAR સામાન્ય ભલામણો મુજબ)
પ્રતિ એકર ખાતરની માત્રા:
નાઈટ્રોજન (N): 10–12 કિ.ગ્રા.
ફોસ્ફોરસ (P₂O₅): 20–25 કિ.ગ્રા.
પોટાશ (K₂O): 10–12 કિ.ગ્રા.
જિપ્સમ: 100–150 કિ.ગ્રા. (ફૂલ આવવા પહેલાં)
સલ્ફર: 20–30 કિ.ગ્રા. (જો જિપ્સમ ન વાપર્યું હોય તો)
તમામ ખાતરનો બેઝલ ડોઝ વાવણી સમયે જ જમીનમાં સારી રીતે મિશ્રિત કરવો.
શિંગદાણા હળવી થી મધ્યમ ભેજવાળી જમીન પસંદ કરે છે.
જરૂર મુજબ સિંચાઈ કરવી — પાણી ભરાવું નહીં.
મહત્વના સિંચાઈ તબક્કા:
ફૂલ પટ્ટા
પેગિંગ (શિંગા બનવાની શરૂઆત)
દાણા ભરાવાની અવસ્થા
રાસાયણિક નિયંત્રણ
પ્રી-ઈમર્જન્સ: પેન્ડીમેથાલિન 1 લિટર/એકર (200 લિટર પાણીમાં)
પોસ્ટ-ઈમર્જન્સ (20–25 દિવસ બાદ): ઇમેઝેથીપાયર 100 મિ.લી./એકર
યાંત્રિક નિયંત્રણ
20–25 દિવસ પછી અને 40–45 દિવસ પછી બે વખત નીંદણ-નાશ (આંતરખેતી).
1. ટિક્કા / પાન ધબ્બો રોગ
ક્લોરોથેલોનીલ @ 2 ગ્રામ/લિટર
અથવા
હેક્સાકોનાઝોલ @ 1 મિ.લી./લિટર
10–12 દિવસના અંતરે 2–3 ફવારણીઓ.
2. કોલર રોટ / ટૂંકાઘા
યોગ્ય બીજ પ્રક્રિયા જરૂરી.
મેટાલેક્સિલ + કાર્બેનડેઝિમનું છંટકાવ જરૂર મુજબ.
1. પાંદડા ખાવા વાળી ઈયળ
ક્લોરપાયરીફોસ @ 2 મિ.લી./લિટર
અથવા
સ્પિનોસેડ @ 0.5 મિ.લી./લિટર
2. દીમક / મૂળ ચૂસક કીટકો
વાવણી સમયે ક્લોરપાયરીફોસ 1.5% ડસ્ટ @ 10–12 કિ.ગ્રા./એકર
અથવા
નીમ આધારિત બાયોપેસ્ટિસાઈડ (1500–2000 ppm)
વાવણી પછી 35–40 દિવસે “માટી ચઢાવવું (Earthing-up)” કરવું.
ફૂલ અને પેગિંગ અવસ્થામાં સતત ભેજ જાળવવી.
તુર, જુવાર, સોયાબીન જેવા પાકો સાથે આંતરપાક તરીકે ઉગાડવાથી લાભ મળે.
પાક 115–120 દિવસે તૈયાર થાય છે (તમારા ચિત્રમાં દર્શાવ્યું છે).
70–75% શિંગા પરિપક્વ થાય અને પાંદડા પીળા પડે ત્યારે કાપણી કરવી.
શિંગા અલગ કરીને 3–4 દિવસ સૂર્યપ્રકાશમાં સારી રીતે સુકવીને સ્ટોર કરવી.
మధ్య–లోతు లోమీ (loam) లేదా ఇసుక-లోమీ నేలలు ఉత్తమం.
నీరు నిల్వ ఉండే పొలాలు పూర్తిగా నివారించాలి.
నేల pH 6.5 – 7.5 మధ్య ఉండాలి.
మొదటి దుక్కి పల్లం (MB plough) తో చేయాలి.
తర్వాత 2–3 దఫాలు కల్టివేటర్ నడిపి భూమిని భూసుళువుగా మార్చాలి.
చివర్లో పలుచటం/పడగ పెట్టి తేమ నిల్వ ఉండేలా సద్దుగా చేయాలి.
ఖరిఫ్ సీజన్: మే నుండి జూలై (మొదటి వర్షం తర్వాత ఉత్తమం).
ఎకరాకు 65–70 కిలోలు (మీ చిత్రం ప్రకారం అదే).
రోగ నియంత్రణ కోసం
థైరమ్/క్యాప్టాన్ @ 3 గ్రా/కిలో విత్తనం
లేదా
కార్బెండాజిమ్ @ 2 గ్రా/కిలో విత్తనం
జీవ ఎరువులు
రైజోబియం @ 25–30 గ్రా/కిలో విత్తనం
PSB @ 25–30 గ్రా/కిలో విత్తనం
శుద్ధి చేసిన విత్తనాన్ని నీడలో ఆరబెట్టిన తర్వాతే విత్తాలి.
వరుసల మధ్య అంతరం: 30–45 సె.మీ
మొక్కల మధ్య అంతరం: 10–15 సె.మీ
విత్తనాన్ని 4–6 సె.మీ లోతులో వేయాలి.
Seed-cum-fertilizer డ్రిల్ లేదా చేతితో విత్తవచ్చు.
(ICAR సాధారణ సిఫార్సులు)
ఎకరాకు అవసరమైన ఎరువు మోతాదు:
నైట్రోజన్ (N): 10–12 కిలోలు
ఫాస్ఫరస్ (P₂O₅): 20–25 కిలోలు
పొటాష్ (K₂O): 10–12 కిలోలు
జిప్సం: 100–150 కిలోలు (పుష్పించే ముందు)
గంధకం (Sulphur): 20–30 కిలోలు (జిప్సం వేయనప్పుడు)
మొత్తం ఎరువును విత్తే సమయంలోనే నేలలో కలపాలి.
వేరుశనగకు తేలికపాటి నుండి మధ్యస్థ తేమ అవసరం.
అవసరాన్ని బట్టి నీరు ఇవ్వాలి; నీరు నిల్వ ఉండకూడదు.
ముఖ్యమైన నీరందించే దశలు:
పుష్ప దశ
పగ్గు (Pegging) దశ
గింజ నింపే దశ
రసాయన పద్ధతి
ప్రీ-ఇమర్జెన్స్: పెండిమెతాలిన్ 1 లీ./ఎకరా (200 లీ. నీటిలో)
పోస్ట్-ఇమర్జెన్స్ (20–25 DAS): ఇమాజెథపియర్ 100 మి.లీ./ఎకరా
యాంత్రిక పద్ధతి
20–25 రోజుల తరువాత
40–45 రోజుల తరువాత
మరుపుటి (intercultivation) రెండు సార్లు చేయాలి.
1. టిక్క/ఆకు మచ్చ రోగం
క్లోరోథలోనిల్ @ 2 గ్రా/లీటరు
లేదా
హెక్సాకోనజోల్ @ 1 మి.లీ./లీటరు
10–12 రోజుల వ్యవధిలో 2–3 సార్లు చల్లాలి.
2. కాలర్ రాట్ / Stem Rot
సరైన విత్తన శుద్ధి తప్పనిసరి.
మెటాలాక్సిల్ + కార్బెండాజిమ్ స్ప్రే అవసరాన్ని బట్టి.
1. ఆకులు తినే పురుగులు
క్లోరుపైరీఫాస్ @ 2 మి.లీ./లీటరు
లేదా
స్పినోసాడ్ @ 0.5 మి.లీ./లీటరు
2. తెల్ల దీమక / రూట్ ఆఫిడ్స్
విత్తే సమయంలో క్లోరుపైరీఫాస్ 1.5% డస్ట్ @ 10–12 కిలోలు/ఎకరా
లేదా
నిమ్ ఆధారిత బయోపెస్టిసైడ్స్ (1500–2000 ppm)
విత్తిన 35–40 రోజుల తరువాత మట్టి ఎత్తివేయడం (Earthing-up) చేయాలి.
పుష్ప దశ మరియు పగ్గు దశల్లో నిరంతర తేమ ఉంచాలి.
పప్పుదినుసులు/జొన్న/సోయాబు వంటి పంటలను అంతరపంటగా వేసుకోవచ్చు.
పంట 115–120 రోజుల్లో సిద్ధమవుతుంది (మీ చిత్రంలోని వివరాల ప్రకారం కూడా).
70–75% శెనగలు పక్వానికి వస్తే, ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారితే కోతకు సిద్ధం.
శెనగలను వేరు చేసిన తర్వాత 3–4 రోజుల పాటు ఎండలో బాగా ఆరబెట్టి నిల్వ చేయాలి.
Plot No. 8,9,10,11, Shreenathji Industrial Estate, Near Kuvadva G.I.D.C, N.H 8-B Kuvadva-360023, Dist Rajkot (Gujrat) India
