Kharif: May to July
Rabi: November to February
60 to 70 kg
100 to 110 days
Dark green colour
Light yellow colour
Red colour
2 grains
18 to 24 inches
Sandy loam to loamy soil
Well-drained, good aeration
pH range: 6.0 to 7.5
2–3 ploughings to obtain fine tilth
Field should be weed-free and well-leveled
Provide proper ridges and furrows for moisture control
Trichoderma: 4–5 g/kg seed
Imidacloprid: 5–6 ml/kg seed
Carbendazim: 2 g/kg seed
Biofertilizer (Rhizobium + PSB): 25 g/kg seed
30 × 10 cm (bunch type)
Ensures proper aeration and reduces disease incidence
Nitrogen (N): 20–25 kg/ha
Phosphorus (P₂O₅): 40–50 kg/ha
Potash (K₂O): 40–50 kg/ha
Gypsum: 200 kg/acre at flowering stage
Zinc Sulphate: 10 kg/ha
Boron: 1 kg/ha
Irrigate as per requirement
Critical stages:
* Branching
* Flowering
* Peg formation
* Pod development
Avoid waterlogging at all stages
Pre-emergence herbicide: Pendimethalin @ 1 litre/acre
First hand-weeding: 20–25 days after sowing
Second hand-weeding: 40–45 days after sowing
Common Pests:
Leaf miner
Thrips
Stem borer
White grub
Recommended Controls:
Lambda-cyhalothrin
Emamectin benzoate
Chlorpyrifos
Imidacloprid (soil drench for early control)
Common Diseases:
Tikka (leaf spot)
Rust
Stem rot
Collar rot
Controls:
Mancozeb + Carbendazim (alternating sprays)
Hexaconazole (for rust)
Good drainage to prevent soil-borne diseases
46 to 48%
खरीफ: मई से जुलाई
रबी: नवंबर से फरवरी
60 से 70 किलोग्राम
100 से 110 दिन
गहरा हरा रंग
हल्का पीला रंग
लाल रंग
2 दाने
18 से 24 इंच
बलुई-दोमट से दोमट मिट्टी
अच्छी जल निकासी आवश्यक
pH: 6.0 से 7.5
2–3 जुताई करके भुरभुरी मिट्टी तैयार करें
खेत समतल व खरपतवार रहित होना चाहिए
नमी प्रबंधन हेतु उचित मेड़–नाली व्यवस्था बनाएँ
Trichoderma: 4–5 ग्राम/किग्रा बीज
Imidacloprid: 5–6 मिली/किग्रा बीज
Carbendazim: 2 ग्राम/किग्रा बीज
Biofertilizer (Rhizobium + PSB): 25 ग्राम/किग्रा बीज
30 × 10 सेमी (बंच टाइप किस्म के लिए उपयुक्त)
नाइट्रोजन (N): 20–25 किग्रा/हेक्टेयर
फास्फोरस (P₂O₅): 40–50 किग्रा/हेक्टेयर
पोटाश (K₂O): 40–50 किग्रा/हेक्टेयर
जिप्सम: 200 किग्रा/एकड़ (फूल आने पर)
जिंक सल्फेट: 10 किग्रा/हेक्टेयर
बोरॉन: 1 किग्रा/हेक्टेयर
आवश्यकता अनुसार सिंचाई
महत्वपूर्ण अवस्थाएँ:
* शाखा निकलना
* फूल आना
* पिग बनना
* फली विकास
जलभराव से बचाएँ
Pendimethalin (प्री-इमर्जेन्स): 1 लीटर/एकड़
पहली निराई: 20–25 दिन बाद
दूसरी निराई: 40–45 दिन बाद
प्रमुख कीट:
लीफ माइनर
थ्रिप्स
स्टेम बोरर
सफेद गुरैया (White grub)
नियंत्रण:
Lambda-cyhalothrin
Emamectin benzoate
Chlorpyrifos
Imidacloprid (अंकुरण अवस्था में)
मुख्य रोग:
टिक्का रोग
रतुआ
स्टेम रॉट
कॉलर रॉट
नियंत्रण उपाय:
Mancozeb + Carbendazim का छिड़काव (अलग-अलग अंतराल पर)
Hexaconazole (रतुआ नियंत्रण हेतु)
खेत में जल निकासी अच्छी रखें
46% से 48%
મધ્યમ અવધિમાં પાકતી જાત.
દાણા સમાન કદના અને સારી ગુણવત્તાવાળા.
પૌધોની વધવાની શક્તિ મધ્યમ અને શેંગ બનવાની ક્ષમતા સારી.
મધ્યમ થી ભારે કાળો જમીન, રેતીલું-દોળમ અને સારી ડ્રેનેજવાળી જમીન યોગ્ય.
ઊંડી નીંદણી પછી 2–3 વાર ખેડ કરીને ભુવા તૈયાર કરવું.
પાટીયા બેડ પદ્ધતિ સૌથી સારી.
ખારિફ: જૂન અંત થી જુલાઈ મધ્ય.
રવિ: ઓક્ટોબર અંત થી નવેમ્બર શરૂઆત.
બીજ દર: 110–120 કિલો પ્રતિ હેક્ટર.
અંતર: 30 x 10 સેમી અથવા 45 x 10 સેમી જમીન પ્રમાણે.
ફૂગનાશક થી ઉપચાર: મૅન્કોઝેબ અથવા ટેબુકોનાઝોલ.
રાઇઝોબિયમ + PSB કલ્ચર થી ઉપચાર લાભદાયક.
NPK (10:20:20) જમીન પરીક્ષણ પ્રમાણે.
જિપ્સમ 300 કિલો પ્રતિ હેક્ટર ફૂલ આવવાના સમય માં.
બોરોન 1–2 કિલો પ્રતિ હેક્ટર.
અંકુરણ પછી, ફૂલ આવતી વેળા અને શેંગ ભરાઈ રહી હોય ત્યારે પૂરતી સિંચાઈ જરૂરી.
જળજમાવ થયો ન રહે તે ખાસ ધ્યાન રાખવું.
20–25 દિવસમાં એક નિંદામણ.
પ્રિ-ઇમર્જન: પેન્ડિમેથાલિન.
પોસ્ટ-ઇમર્જન: ક્વિઝાલોફોપ-થે અથવા ઇમાઝેથાપીર.
પાન ચિતરી રોગ, ટિકકા રોગ → મૅન્કોઝેબ અથવા હેક્સાકોનાઝોલ.
થ્રિપ્સ, એફિડ, જાસિદ → ઇમિડેોક્લોપ્રિડ અથવા ફિપ્રોનિલ.
સફેદ માખી → એસેટામિપ્રિડ.
પાન પીળી થઈ જાય, શેંગ કઠણ અને અંદરનો દાણા સારો બને ત્યારે કાપણી કરવી.
मध्यम कालावधीची वाण.
दाणे मध्यम आकाराचे व चांगल्या दर्जाचे.
झाडांची वाढ मध्यम, शेंगा भरण्याची क्षमता उत्तम.
मध्यम ते भारी काळी माती, वाळूमिश्रित दोंगराळ माती, उत्तम निचऱ्याची माती योग्य.
2–3 कुळवाच्या पाळ्या देऊन भुसभुशीत जमीन तयार करावी.
बेड आणि फरो पद्धत अधिक चांगली.
खरीप: जून अखेर ते जुलै मध्य.
रब्बी: ऑक्टोबर अखेर ते नोव्हेंबर सुरुवात.
बीज दर: 110–120 किग्रॅ/हे.
अंतर: 30 x 10 सेमी किंवा 45 x 10 सेमी.
बुरशीनाशक: मॅन्कोझेब / टेबुकोनाझोल.
रायझोबियम + PSB कल्चर वापरावे.
NPK (10:20:20) माती परीक्षणानुसार.
जिप्सम 300 किग्रॅ/हेक्टेअर फुलोऱ्यावेळी.
बोरॉन 1–2 किग्रॅ/हे.
उगवणी, फुलोरा, शेंगा भरणे या टप्प्यांवर पुरेसे पाणी द्यावे.
पाण्याचा ठसा राहू नये.
20–25 दिवसात एक तणनियंत्रण.
प्री-इमर्जन्स: पेंडिमेथालिन.
पोस्ट-इमर्जन्स: क्विझालोफॉप-थी / इमाझेथापीर.
तिका रोग, डाग रोग → मॅन्कोझेब / हेक्साकोनाझोल.
अळी, थ्रीप्स, अफिड → इमिडाक्लोप्रिड / फिप्रॉनिल.
पांढरी माशी → अॅसिटामिप्रिड.
पाने पिवळी होऊन शेंगा कडक व दाणे भरलेले दिसल्यावर काढणी करावी.
మధ్య వ్యవధిలో పక్వం కానున్న రకం.
గింజలు సమానంగా ఉండి మంచి నాణ్యత.
మొక్కల పెరుగుదల మధ్యస్థం, పొట్లాల నింపుదల బాగుంటుంది.
నల్ల మట్టి, ఇసుక-లోము, మంచి డ్రైనేజ్ ఉన్న భూమి అనుకూలం.
2–3 దఫాలు కలుపు చేసి మెత్తని మెట్టు తయారు చేయాలి.
బెడ్-అండ్-ఫరో విధానం ఉత్తమం.
ఖరీఫ్: జూన్ చివరి–జూలై మధ్య.
రబీ: అక్టోబర్ చివరి–నవంబర్ మొదటి.
విత్తన మోతాదు: 110–120 కిలోలు/హె.
అంతరం: 30 x 10 సెం.మీ లేదా 45 x 10 సెం.మీ.
ఫంగిసైడ్లు: మాంకోజెబ్ / టెబ్యుకోనజోల్.
రైజోబియం + PSB ఉపయోగించాలి.
NPK (10:20:20) మట్టి పరీక్ష ఆధారంగా.
జిప్సం 300 కిలోలు/హె. ఫ్లవరింగ్ సమయంలో.
బోరాన్ 1–2 కిలోలు/హె.
మొలకెత్తిన వెంటనే, పుష్పించే సమయంలో, పొట్లాలు నిండే దశలో నీరు అవసరం.
నీరు నిల్వ కాకుండా చూడాలి.
20–25 రోజులకు ఒకసారి.
ప్రీ-ఎమర్జెన్స్: పెండిమెథాలిన్.
పోస్ట్-ఎమర్జెన్స్: క్విజలోఫాప్–టి / ఇమాజెథాపియర్.
టిక్కా, లీఫ్ స్పాట్ → మాంకోజెబ్ / హెక్సాకోనజోల్.
ఆఫిడ్స్, థ్రిప్స్ → ఇమిడాక్లోప్రిడ్ / ఫిప్రోనిల్.
వైట్ ఫ్లై → ఆసెటామిప్రిడ్.
ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారి, పొట్లాలు దృఢంగా మారినప్పుడు కోత తీసుకోవాలి.
Plot No. 8,9,10,11, Shreenathji Industrial Estate, Near Kuvadva G.I.D.C, N.H 8-B Kuvadva-360023, Dist Rajkot (Gujrat) India
